Morfología del recorrido: el contexto gallego como territorio de prácticas artísticas peregrinas

|

Aceptado: 2025-01-24

|

Publicado: 2025-09-23

DOI: https://doi.org/10.4995/sonda.2025.22719
Datos de financiación

Descargas

Palabras clave:

recorrido, caminar, Camino de Santiago, arte contemporáneo, caminos del deseo

Agencias de apoyo:

Esta investigación no contó con financiación

Resumen:

Este trabajo propone una panorámica de las prácticas artísticas itinerantes llevadas a cabo en los últimos años en Galicia, enfocándose en cómo el acto de caminar se convierte en expresión creativa y en producción artística, prestando especial atención a la morfología que adquiere el recorrido. Mediante estudio de casos, se analizan obras de artistas como Estelle Jullian, Sophie Whettnall, Richard Long, Hamish Fulton e Ismael Teira, cuyas piezas están conectadas con el territorio gallego y con la dinámica entre lo rural y lo urbano. Estas prácticas artísticas exploran cómo el caminar y los trayectos urbanos se vinculan a temas culturales, históricos y emocionales, destacando el Camino de Santiago como un espacio de inspiración y expresión. La investigación, de enfoque cualitativo, utiliza análisis documental, visitas a exposiciones y testimonios de los propios artistas, abordando tanto la creación visual como la cuestión performativa, entre otros.

Ver más Ver menos

Citas:

Anllo, C., Cairo Carou, H., Cornejo, M., Hope, S., Lois, M., López Bedoya, J., Martín Palmero, F., Nogueria, C., Olveira, M., Petrescu, D., Pulgar Sañudo Í. y Sobrino, I. (2009) La trama rururbana: documentos de trabajo. Centro Galego de Arte Contemporánea.

Ares Vázquez, N. (1993). O Camiño primitivo de Santiago II. De Lugo a Melide. Lucensia: Miscelánea de Cultura e Investigación, (6), 21-30.

Benlloch, P. (2022). Hamish Fulton. Walking East. Cuadernos coleccionables del museo #43. Museo Universidad de Navarra.

Careri, F. (2002). Walkscapes, el andar como practica estética. Editorial Gustavo Gili.

Carrión, J. (2021). Camino Primitivo: La primera ruta del Camino de Santiago. Viajar, (506), 46-61.

De Certeau, M. (1986). La invención de lo cotidiano I. Artes de hacer. Universidad Iberoamericana. Departamento de Historia.

Díaz, G., Whettnall, S., & Pérez-Jofre, I. (2007). A viaxe. Novas peregrinacións. CGAC Centro de Arte Contemporánea, Museo das Peregrinacións. Consellería de Cultura e Deporte, Dirección Xeral de Creación e Difusión Cultural.

Garutti, A. (s.f.). Matasse. Recuperado de https://www.albertogarutti.it/opera/matasse/

Gil, X. (2004). O Camiño Primitivo de Santiago: Primeira ruta a Compostela. Lucensia: Miscelánea de Cultura e Investigación, 14(28), 107-122.

Gondar Portasany, M. (2007). Campesinos que andan, urbanitas que pasean. Dos cosmovisiones sobre el territorio. En López Silvestre, F. (Ed.). Paseantes, viaxeiros, paisaxes. (pp. 217-224). Centro Galego de Arte Contemporánea.

González Encinar, M. (1983). La franja rururbana de La Coruña [Tesis doctoral, Universidad Complutense de Madrid].

Jullian, E. (2020). 28,7 km: Premios Connexió, espacios para la reflexión. Estelle Jullian. Recuperado de https://estellejullian.com/28-7-km-Premios-Connexio-espacios-para-la-reflexion

Malabia Martínez, V. (2003). El primitivo camino a Santiago: De Oviedo a Compostela. Peregrino: Revista del Camino de Santiago, (85), 26-30.

Monig, R., Vermeulen, G., Kolodziej, B. (2013). Richard Long: Prints 1970-2013. Walther König.

Olveira, M. (Ed.) (2018). Muchos caminos. Imágenes contemporáneas del Camino de Santiago. Eolas Ediciones/ MUSAC.

Solà-Morales, I. (2002). Territorios. Gustavo Gili.

Solnit, R. (2015). Wanderlust. Una historia del caminar. Capitán Swing.

Torrecilla, E. (2022). La línea de la vida. En M. Pis Marcos (Comisaria), Camiños creativos (pp. 248-260). Fundación Cidade da Cultura de Galicia.

Trigo, Mario (2018). Corredoiras. Los caminos hundidos. Altaïr Magazine, (360), 88-99.

Xunta de Galicia. (2021). Camiños I [Folleto de exposición]. Recuperado de https://cgac.xunta.gal/es/exposiciones/caminos-i

Ver más Ver menos