Form, construction and restoration of timbervaults in the monastery of Santa María de Piedra, Nuévalos (Zaragoza)

Belén Gómez Navarro

https://orcid.org/0000-0002-8251-7737

Spain

Universidad San Jorge image/svg+xml

Escuela de Arquitectura y Tecnología

Antonio Estepa Rubio

https://orcid.org/0000-0001-6407-9369

Spain

Universidad San Jorge image/svg+xml

Escuela de Arquitectura y Tecnología

|

Accepted: 2024-12-16

|

Published: 2024-12-31

DOI: https://doi.org/10.4995/ege.2024.22397
Funding Data

Downloads

Keywords:

built heritage, birck vault, buildings traditions, Cistercian

Supporting agencies:

This research was not funded

Abstract:

This paper aims to document the constructive solution applied to cover the staircase space executed during the 16th-century expansion of the Monastery of Santa María de Piedra, through the execution of timbervaults. We present a study on the constructive development of the solution employed, as well as a formal analysis of the geometric model that had to be intervened upon to recover and rehabilitate the staircase space. Compared to stone vaults, the efficiency of timbervaults is evident in aspects such as economy of means, speed of execution, and lightness. All of this has led to this system being valued and implemented in various periods of construction history.

Show more Show less

References:

Aragüas, P. 1999. "Voûte á la Rousillon". Butlletí de la Reial Acadèmia Catalana de Belles Arts de Sant Jordi, no. 13, p. 173-185. ISSN: 1133-0341. https://raco.cat/index.php/ButlletiRACBASJ/article/view/219285

Bassegoda Musté, B. 1997. La bóveda tabicada. Zaragoza: Institución Fernando el Católico, p. 32-33. ISBN 84-7820-344-3.

Camón Aznar, J. 1933. La Lonja de Zaragoza. Sus constructores. Zaragoza: Universidad de Zaragoza.

Espié, F. 1754. Maniere de rendre toutes sortes d'édifices incombustibles, Ou Traite Sur La Construction Des Voutes. Edición fascímil, 2010. París: Edicion Kessinger.

García-Gutiérrez Mosteriro, J. 2000. "Las bóvedas tabicadas de Guastavino: forma y construcción". Actas del Tercer Congreso Nacional de Historia de la Construcción, Sevilla Ed. Graciani, A.; Huerta, S., Rabasa, E. Tabales, M. Instituto Juan de Herrera SEdHC, U. Sevilla, Junta Andalucía, COAAT Granada, CEHOPU

Gómez-Ferrer Lozano, M. 2003. Una arquitectura gótica mediterránea. Mira González, E (dir), Zaragozá Catalán, A. (dir) Vol. 2, p. 135-156. ISBN 84-482-3545-2.

Gómez Urdáñez, C. 1988. Arquitectura civil en Zaragoza en el siglo XVI. Tomos I y II. Zaragoza: Ayuntamiento de Zaragoza. ISBN: 84-505-5541-8 y 84-86807-03-4. http://www.zaragoza.es/contenidos/cultura/publicaciones/266.pdf

González Zymla, H. 2011. Historia y arte en el Real Monasterio de Santa María de Piedra (Tesis Doctoral). Universidad Complutense de Madrid, p. 292 y sig.

Guastavino, R. 1892. Essay on the Theory and History of Cohesive Construction: Applied Especially to the Timbrel Vault. Boston: Andesite Press. ISBN: 978-0343726362. https://archive.org/details/cu31924022866440/page/n13/mode/2up

Guastavino, R. 2006. Escritos sobre la construcción cohesiva y su función en la arquitectura. Madrid: Instituto Juan de Herrera. ISBN: 84-7790-429-4.

Huerta Fernández, S. 2002. Informe sobre la estabilidad de la cúpula interior de la Basílica de los Desamparados (Valencia). Madrid: Escuela Técnica Superior de Arquitectura, p. 5. https://oa.upm.es/687/1/Huerta_Inf_007.pdf

Huerta Fernández, S. 2001. Las bóvedas de Guastavino en América (Libro Catálogo de la Exposición «Guastavino Co. La reinvención de la bóveda». Madrid, octubre de 2001). Madrid: Instituto Juan de Herrera, CEHOPU, COAC, UPV, Avery Library.

Ibáñez Fernández, J. 2002. "La iglesia parroquial de Pozuelo de Aragón. Estudio documental y artístico". Revista Turiaso, no 16, p. 201-232. ISSN: 0211-7207. https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/25/50/08ibanez.pdf

Ibáñez Fernández, J. 2005. Arquitectura aragonesa del XVI. Propuestas de renovación en tiempos de Hernando de Aragón (1539-1575). Zaragoza: Institución Fernando el Católico, p. 102. ISBN: 84-7820-820-8. https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/26/08/_ebook.pdf

Ibáñez Fernández, J. 2010. "Técnica y Ornato: aproximación al estudio de la bóveda tabicada en Aragón y su decoración a lo largo de los siglos XVI y XVII". Revista Artigrama, no. 25, p. 363-405. ISSN: 0213-1498. https://papiro.unizar.es/ojs/index.php/artigrama/article/view/7566/6289 https://doi.org/10.26754/ojs_artigrama/artigrama.2010257566

Loren Méndez, M. M. 2007. "La obra de la compañía Guastavino en Nueva York. Su actualidad y restauración". Loggia, Arquitectura & Restauración, no. 20, p. 28-45. https://doi.org/10.4995/loggia.2007.3203

Marín Sánchez, R. 2018. Uso estructural de prefabricados de yeso en la arquitectura levantina en los siglos XV y XVI (Tesis Doctoral). Universidad Politécnica de Valencia.

Martínez Verón, J. 2011. Arquitectos en Aragón Diccionario Histórico. Vol. 3. Zaragoza: Institución Fernando el Católico, p. 302. ISBN: 84-7820-583-7. https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/22/15/ebook2109_3.pdf

Moya Blanco, L. 1987. "Arquitecturas cupuliformes: el arco, la bóveda y la cúpula". En: Curso de mecánica y tecnología de los edificios antiguos. Madrid: COAM, Madrid, p. 97-119.

Oschendorf, J. 2013. Guastavino vaulting, the art of structural tile. New York: Princeton University Press, p. 21 y 22. ISBN: 978-1616892449.

Redondo Martínez, E. 2013. La bóveda tabicada en España en el siglo XIX: la transformación de un sistema constructivo (Tesis Doctoral). Universidad Politécnica de Madrid, p.47 y sig.

San Nicolás, Fray Lorenzo de. 1639. Arte y uso de la arquitectura. Ed Plácido Barco López 1796 (Ed. Facsímil 1989). Zaragoza: Colegio Oficial de Arquitectos de Aragón.

Sancho Bas, J.C. y Hernando Sebastián, P.L. 2008. Pozuelo de Aragón. Patrimonio artístico-religioso. Zaragoza: Institución Fernando el Católico y Centro de Estudios Borjanos, p. 13. ISBN: 84-923964-4-X. https://ifc.dpz.es/publicaciones/ver/id/2027

Sotomayor, J. 1776. Modo de hacer incombustibles los edificios, sin aumentar el coste de su construcción extractado de el que escriviò en francés el conde de Espie; ilustrado y añadido por Joachin de Sotomayor Cisneros y Sarmiento. Madrid: En la oficina de Pantaleón Aznar. https://www.sedhc.es/biblioteca/tratado.php?ID_pubD=40

Torralba Soriano, F. 1975. Monasterios cistercienses en la provincia de Zaragoza: Veruela, Rueda, Piedra. Madrid: Everest. ISBN: 978-8424147327.

Zaragozá Catalán, A., Soler Verdú, R. y Marín Sánchez, R. 2012. Construyendo bóvedas tabicadas. Actas del Simposio Internacional sobre Bóvedas Tabicadas, Valencia 26, 27 y 28 de mayo de 2011. Valencia: Universidad Politécnica de Valencia. ISBN: 978-84-8363-872-9.

Show more Show less